Ο τύπος των πρωτόζωων (Protozoa) περιλαμβάνει πάνω από 15.000 είδη ζώων που ζουν στις θάλασσες, τα γλυκά νερά και το έδαφος. Εκτός από τις ελεύθερες μορφές, είναι γνωστές και πολλές παρασιτικές, που μερικές φορές προκαλούν σοβαρές ασθένειες - πρωτοζωονόσους.
Το σώμα ενός πρωτόζωου αποτελείται από ένα μόνο κύτταρο. Το σχήμα του σώματος των πρωτόζωων ποικίλλει. Μπορεί να είναι μόνιμο, να έχει ακτινωτή, αμφοτερόπλευρη συμμετρία (μαστιγωτές, βλεφαρίδες) ή να μην έχει καθόλου μόνιμο σχήμα (αμοιβάδα). Τα μεγέθη του σώματος των πρωτόζωων είναι συνήθως μικρά - από 2-4 μικρά έως 1,5 mm, αν και ορισμένα μεγάλα άτομα φτάνουν τα 5 mm σε μήκος και τα ριζώματα απολιθωμάτων κελύφους είχαν διάμετρο 3 cm ή περισσότερο.
Το σώμα των πρωτόζωων αποτελείται από κυτταρόπλασμα και πυρήνα. Το κυτταρόπλασμα περιορίζεται από την εξωτερική κυτταροπλασματική μεμβράνη. περιέχει οργανίδια - μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, ενδοπλασματικό δίκτυο και συσκευή Golgi. Τα πρωτόζωα έχουν έναν ή περισσότερους πυρήνες. Η μορφή της πυρηνικής διαίρεσης είναι η μίτωση. Υπάρχει επίσης η σεξουαλική διαδικασία. Περιλαμβάνει το σχηματισμό ενός ζυγώτη.
Τα οργανίδια κίνησης των πρωτόζωων είναι μαστίγια, βλεφαρίδες, ψευδόποδα. ή δεν υπάρχουν καθόλου. Τα περισσότερα πρωτόζωα, όπως και όλοι οι άλλοι εκπρόσωποι του ζωικού βασιλείου, είναι ετερότροφα. Ανάμεσά τους όμως υπάρχουν και αυτότροφοι.
Η ιδιαιτερότητα των πρωτόζωων να ανέχονται δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες είναι η ικανότητά τους να εγκυστώνουν, δηλαδή να σχηματίζουν κύστη. Όταν σχηματίζεται μια κύστη, τα κινητικά οργανίδια εξαφανίζονται, ο όγκος του ζώου μειώνεται, αποκτά στρογγυλεμένο σχήμα και το κύτταρο καλύπτεται με μια πυκνή μεμβράνη. Το ζώο περνά σε κατάσταση ανάπαυσης και, όταν προκύψουν ευνοϊκές συνθήκες, επιστρέφει στην ενεργό ζωή.
Το Encystment είναι μια συσκευή που χρησιμεύει όχι μόνο για προστασία, αλλά και για εξάπλωση των παρασίτων. Μερικά πρωτόζωα (σπορόφυτα) σχηματίζουν μια ωοκύστη και, κατά τη διαδικασία της αναπαραγωγής, μια σποροκύστη.
Η αναπαραγωγή των πρωτόζωων είναι πολύ ποικιλόμορφη, από απλή διαίρεση (ασεξουαλική αναπαραγωγή - biofile.ru) έως μια αρκετά περίπλοκη σεξουαλική διαδικασία - σύζευξη και σύζευξη.
Ο βιότοπος των πρωτόζωων ποικίλλει - η θάλασσα, το γλυκό νερό, το υγρό έδαφος. Ο παρασιτισμός έγινε ευρέως διαδεδομένος. Πολλά είδη παρασιτικών πρωτόζωων προκαλούν σοβαρές μορφές ασθενειών στον άνθρωπο, στα οικόσιτα και εμπορικά ζώα και στα φυτά.
Τα πρωτόζωα μπορούν να κινούνται με τη βοήθεια ψευδόποδων, μαστιγίων ή βλεφαρίδων και ανταποκρίνονται σε διάφορα ερεθίσματα (φωτοταξία, χημειοταξία, θερμοταξία κ.λπ.). Τα πρωτόζωα τρέφονται με τα μικρότερα ζώα, φυτικούς οργανισμούς και σάπια οργανική ύλη. παρασιτικές μορφές ζουν στην επιφάνεια του σώματος, στις σωματικές κοιλότητες ή στους ιστούς των ξενιστών τους.
Οι τρόποι με τους οποίους η τροφή εισέρχεται στο κυτταρικό σώμα είναι επίσης διαφορετικοί: πινοκύττωση, φαγοκυττάρωση, ωσμωτική οδός, ενεργή μεταφορά ουσιών μέσω της μεμβράνης. Αφομοιώνουν την εισερχόμενη τροφή σε πεπτικά κενοτόπια γεμάτα με πεπτικά ένζυμα. Μερικά από αυτά, που έχουν φωτοσυνθετικά ενδοκυτταρικά συμβιώματα - χλωρέλλα ή χλωροπλάστες (για παράδειγμα, euglena) είναι ικανά να συνθέτουν οργανική ύλη από ανόργανες ουσίες χρησιμοποιώντας φωτοσύνθεση.
Τοξόπλασμα
Τοξοπλάσμωση (ελληνικά toxon - τόξο, τόξο) είναι ασθένειες που προκαλούνται από μονοκύτταρους οργανισμούς πρωτόζωων σε μεγάλη ποικιλία σημείων του ανθρώπινου σώματος, όπου έγινε η εισαγωγή και η αναπαραγωγή τους. Ο αιτιολογικός παράγοντας της τοξοπλάσμωσης, Toxoplasma gondii, ανήκει στο γένος των πρωτόζωων, στην κατηγορία των μαστιγωτών.
Το τοξόπλασμα έχει σχήμα μισοφέγγαρου και μοιάζει με φέτα πορτοκαλιού: το ένα άκρο του παρασίτου είναι συνήθως μυτερό, το άλλο είναι στρογγυλεμένο, μήκους έως 7 μικρά. Το τοξόπλασμα κινείται ολισθαίνοντας. Διεισδύουν στο εσωτερικό των κυψελών, περιστρέφονται γύρω από τον διαμήκη άξονα.
Η αναπαραγωγή του Toxoplasma είναι ασεξουαλική, συμβαίνει με διαμήκη διαίρεση στα δύο. Ως αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενης διαμήκους διαίρεσης στο πρωτόπλασμα του κυττάρου ξενιστή, σχηματίζεται μια συσσώρευση θυγατρικών παρασίτων, η οποία ονομάζεται «ψευδοκύστη». Οι ψευδοκύστεις βρίσκονται σε μεγάλους αριθμούς σε διάφορα όργανα του μολυσμένου οργανισμού κατά το οξύ στάδιο της μόλυνσης. Περιβάλλονται από μια πολύ ασαφή μεμβράνη, που προφανώς σχηματίζεται από το κύτταρο ξενιστή, και δεν έχουν δικό τους κέλυφος. Τα κύτταρα που είναι γεμάτα με τέτοια παράσιτα καταστρέφονται. Τα απελευθερωμένα παράσιτα διεισδύουν σε νέα κύτταρα, όπου διαιρούνται ξανά και σχηματίζουν νέες ψευδοκύστεις.
Όταν η λοίμωξη γίνεται χρόνια, το τοξόπλασμα παραμένει με τη μορφή αληθινών κύστεων (περιβάλλονται με ένα ειδικό κέλυφος). Τέτοιες κύστεις έχουν την ικανότητα να επιμένουν στο σώμα των ζώων και των ανθρώπων για μεγάλο χρονικό διάστημα (έως και 5 χρόνια). Οι κύστεις εντοπίζονται επίσης στους ιστούς του ματιού, της καρδιάς, των πνευμόνων και ορισμένων άλλων οργάνων. Ο αριθμός τοξόπλασμα σε μια κύστη κυμαίνεται από λίγα αντίγραφα έως αρκετές χιλιάδες.
Giardia
Το Giardia είναι το απλούστερο παρασιτικό ζώο της τάξης των μαστιγωτών. Έχει σχήμα αχλαδιού, μήκος 10-20 μικρά. η ραχιαία πλευρά είναι κυρτή, η κοιλιακή πλευρά είναι κοίλη και σχηματίζει ένα απορροφητήρα για προσωρινή προσκόλληση στα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου του ξενιστή. 2 οβάλ πυρήνες, 4 ζεύγη μαστιγίων. Ζει στο έντερο του ανθρώπου (κυρίως στα παιδιά), κυρίως στο δωδεκαδάκτυλο, σπανιότερα στον χοληδόχο πόρο και τη χοληδόχο κύστη, προκαλώντας γιαρδίαση. Η ασυμπτωματική μεταφορά παρασίτου είναι συχνή. Η μόλυνση με κύστεις συμβαίνει όταν τα πρωτόζωα εισέρχονται στο κατώτερο έντερο μέσω του στόματος μέσω της κατάποσης μολυσμένης τροφής ή νερού, ή μέσω βρώμικων χεριών κ.λπ. Η συχνότητα είναι σποραδική. Η Giardiasis είναι κοινή σε όλα τα μέρη του κόσμου.
Ο αιτιολογικός παράγοντας της νόσου είναι η λάμβλια (Lamblia intestinalis). Τα Giardia είναι μονοκύτταρα μικροσκοπικά παράσιτα. Το Giardia μπορεί να αντέξει την κατάψυξη και τη θέρμανση μέχρι τους 50 ° C, αλλά πεθαίνει όταν βράσει. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η γιαρδιάση είναι η κύρια γαστρεντερική νόσος παρασιτικής προέλευσης. Σύμφωνα με το INTERNET, έως και το 20% του συνόλου του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από γιαρδιάση. Η μόλυνση μπορεί να συμβεί αν πίνετε άβραστο νερό βρύσης ή πάγο που παρασκευάζεται από τέτοιο νερό όταν πλένετε λαχανικά και φρούτα με άβραστο νερό. Υπάρχει υψηλός κίνδυνος να αρρωστήσετε όταν κολυμπάτε σε ανοιχτά νερά και σε πισίνες μολυσμένες με κύστεις Giardia. Ένα νεογέννητο μωρό μπορεί να μολυνθεί κατά τη διάρκεια του τοκετού κατά την έκρηξη και τη γέννηση του κεφαλιού. Η οδός επαφής της μόλυνσης είναι πιο σπάνια, αλλά με υψηλό επιπολασμό της νόσου γίνεται αρκετά πραγματική, ειδικά μεταξύ τμημάτων του πληθυσμού με κακές γενικές δεξιότητες υγιεινής.
Τριχομονάς
Το Trichomonas vaginalis δεν σχηματίζει κύστεις και τρέφεται με βακτήρια και ερυθρά αιμοσφαίρια. Προκαλεί φλεγμονή του ουρογεννητικού συστήματος - τριχομονάδα. Ο αιτιολογικός παράγοντας της νόσου μεταδίδεται σεξουαλικά. Η εξωσεξουαλική μόλυνση (μέσω ειδών τουαλέτας, κρεβατιού κ.λπ. που μοιράζονται με τον ασθενή) είναι λιγότερο συχνή. Μπορεί να μεταδοθεί σε νεογέννητο κορίτσι από άρρωστη μητέρα. Η ασθένεια μπορεί να γίνει χρόνια. Εάν εξαπλωθεί στα εξαρτήματα, είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Με την τριχομονίαση, ο κόλπος επηρεάζεται συχνότερα. εμφανίζεται άφθονη πυώδης έκκριση με δυσάρεστη οσμή. υπάρχει φαγούρα και κάψιμο στον κόλπο. Στους άνδρες, το σύμπτωμα είναι φλεγμονή της ουρήθρας (ουρηθρίτιδα), που συνοδεύεται από ελαφρά μόνο βλεννώδη έκκριση.
Αμοιβάδα
Η αμοιβάδα ζει σε γλυκά νερά. Το σχήμα του σώματος δεν είναι σταθερό. Κάνει πολύ αργές (13 mm/ώρα) κινήσεις. Κινείται με τη βοήθεια ψευδόποδων, το σώμα ρέει από το ένα μέρος στο άλλο: είτε συρρικνώνεται σε ένα στρογγυλό εξόγκωμα είτε απλώνει τις «γλώσσες-πόδια» του στα πλάγια.
Τα ψευδόποδα χρησιμεύουν επίσης για τη σύλληψη τροφής. Κατά τη διαδικασία τροφοδοσίας, το σώμα της αμοιβάδας ρέει γύρω από τα σωματίδια τροφής από όλες τις πλευρές, και καταλήγουν μέσα στο κυτταρόπλασμα. Εμφανίζεται ένα πεπτικό κενό. Αυτός ο τρόπος διατροφής ονομάζεται fabititosis. Η τροφή αποτελείται από βακτήρια, μονοκύτταρα φύκια και μικρά πρωτόζωα. Οι διαλυμένες ουσίες από το περιβάλλον απορροφώνται από την πινοκύττωση.
Το σώμα της αμοιβάδας έχει ένα συσταλτικό ή παλλόμενο κενό. Η λειτουργία του είναι να ρυθμίζει την ωσμωτική πίεση μέσα στο σώμα του πρωτόζωου. Η αναπαραγωγή είναι ασεξουαλική, μέσω μίτωσης που ακολουθείται από διαίρεση του σώματος της αμοιβάδας στα δύο. Οι αμοιβάδες του γένους Entamoeba, που ζουν στο πεπτικό σύστημα του ανθρώπου, έχουν τη μεγαλύτερη σημασία στην ιατρική. Αυτές περιλαμβάνουν τη δυσεντερική ή ιστολυτική αμοιβάδα.
Πλασμώδιο ελονοσίας
Το πλασμώδιο της ελονοσίας προκαλεί ελονοσία, η οποία εμφανίζεται με κρίσεις πυρετού, αλλαγές στο αίμα και διόγκωση του ήπατος και της σπλήνας. Υπάρχουν τέσσερις μορφές ελονοσίας: η τριήμερη, η τετραήμερη, η τροπική και η ωαλεμαλαρία. Η πηγή της νόσου είναι ένα άτομο με ελονοσία και ο φορέας είναι ένα θηλυκό κουνούπι ελονοσίας. Ένα θηλυκό κουνούπι, που μολύνεται πιπιλίζοντας το αίμα ενός ασθενούς, γίνεται ικανό να μεταδώσει πλασμωδία. Ένα υγιές άτομο μολύνεται όταν τσιμπηθεί από ένα κουνούπι που έχει μολυνθεί με Plasmodium, μέσω του σάλιου του οποίου τα παθογόνα εισέρχονται στο σώμα. Με την κυκλοφορία του αίματος, τα πλασμώδια εισέρχονται στο ήπαρ, όπου υφίστανται τον πρώτο κύκλο ανάπτυξης (ιστού) και στη συνέχεια περνούν στο αίμα και διεισδύουν στα ερυθρά αιμοσφαίρια. Εδώ ολοκληρώνουν τον δεύτερο (ερυθροκύτταρο) κύκλο ανάπτυξης, που τελειώνει με τη διάσπαση των ερυθροκυττάρων και την απελευθέρωση παθογόνων στο αίμα του ασθενούς, η οποία συνοδεύεται από επίθεση πυρετού.